st.markos.thumb

"Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ"

ΟΡΘΟΔΟΞΟN ΚΕΝΤΡΟN ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ"
  Σάββατο,
18 Νοεμβρίου 2017
  ΑΡΧΙΚΗ   |   ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ   |   ΜΕΛΗ   |   ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ   |   NEWSLETTER   |   SITEMAP
greek flag
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

  ΜΟΝΩΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗ ΑΛΩΣΕΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σελ.11
 
11. Ὢ μοι Θεσσαλονίκης, ἣ πρὸ μικροῦ μὲν ἀνεῖχε τῆς οἰκουμένης. Τοῦτο ἐν πόλεσιν οὐσα ὅπερ ἑωσφόρος ἐν ἄστρασιν. Ἐν καλλίστῳ μὲν κειμένη τῆς Εὐρώπης ἁπάσης, κάλλους δ' εἵνεκα καὶ μεγέθους καὶ ῥώμης καὶ ἀσφαλείας, ἀέρος τε κράσεως καὶ ὡρῶν ὡφελεἰας μόλις που μιᾷ καὶ δευτέρᾳ τῶν πρωτείων ἀμφισβητεῖν ἐφιεῖσα. Κύκλῳ μὲν ποταμοῖς καὶ ἕλεσι καὶ λειμῶσι καὶ ἄλσεσι δορυφόρου μένη καὶ τῇ διὰ πάντων «εὐφυΐᾳ καὶ ὥρᾳ» καὶ θαλασσή πασῶν ἡμερωτάτη προσκεχρημένη καὶ τὰς ἀπ' αὐτῶν ὠφελείας ἔν τε ἀναγκαίοις καὶ περιττοῖς διαρκῶς ἔχουσα. Τῇ δὲ ὄντως ἀνθρὠπου φορᾷ καὶ τῷ πάντων ἀρίστους καὶ τελεωτάτους τοὺς ἐξ αὐτῆς εἶναι πάσας ἑξῆς ὑπερβάλλουσα. Ποῦ ποτε ἦν εὑρεῖν ἐκείνων εὐσεβεστέρους καὶ περὶ τὰ θεῖα μᾶλλον θερμούς ; Ποῡ δὲ ἄρα συνετωτέρους καὶ περὶ τὸ λέγειν οὕτως εὖ πεφυκότας, ώς άφωνους ἂν νομισθῆναι τοὺς εἰς ἅμιλλαν λόγων αὐτοῖς ἐλθόντας; Ποῡ δὲ ἀρετῆς ἐπιμελεστέρους καὶ ἐλέους μᾶλλον φροντίζοντας ; Ὤ μοι τοῦ τῶν λόγων ἐδάφους, τοῦ τῶν ἀγαθῶν / πρυτανείου, τῆς τῶν ἁγίων πατρίδος, τῆς τῶν θαυμάτων πηγῆς, τῆς τῶν μύρων προχοῆς, κοινοῦ χριστιανῶν ἐρύματος. Οἴχεται πάντα ἐκεῖνα, διερρύηκεν, ἐξημαύρωται καὶ ὡς ὄναρ παρῆλθε καὶ ὡς φάσμα άπεπτη καὶ ὡς σκιὰ διελύθη καὶ ὡς μὴ ὄντα διέπεσεν. Ὢ ναῶν ἐκείνων σεσυλημένων, τῶν ὀνομαστῶν ἐπὶ μεγέθει καὶ κάλλει. Ὢ θυσιαστηρίων κατεστραμμένων. Ὢ μονῶν ἱερῶν καὶ σεμνείων ἐξῳκισμένων. Ὢ δεινῆς ἐρημίας κατασχούσης τὴν πόλιν. Ἐρημίας μὲν ἀγαθοῦ παντός, εὐπορίας δέ γε τῶν ἐναντίων. Κραυγὴ πάντα ἐκεῖνα καὶ μιαρία βαρβαρικὴ καὶ «ληστῶν σπήλαιον» καὶ χειὰ δρακόντων καὶ δαιμόνων πονηρῶν ἐνδιαίτημα. Μηκέτι νομίζωμεν, ἀδελφοί, τοῖς δυσὶν ὀφθαλμοῖς ὁρᾶν, ἀλλ' ἐκκεκόφθαι τὸν ἓτερον. Μηκέτι δυσὶ βαδίζειν ποσίν, ἀλλὰ πεπηρῶσθαι θατέρῳ. Πάντα ἡμῖν μεμόνωται καὶ τοῦ λοιποῦ κλαίειν ἀνάγκη παντὶ τῷ χρόνῳ τὴν συμφορὰν οὕτω χαλεπῶς ἠκρωτηριασμένους. Τοῦτο ἦν ἡ Θεσσαλονίκη, τῇ μεγάλῃ πόλει συνεζευγμένη καὶ τοῦτ' αὐτὴν ἐζημίωσεν ἀπογενομένη. Τί οὖν; Ἄχρι τούτου τὸν λόγον στήσομεν καὶ ἐφ' ἱκανὸν θρηνήσαντες ἄπιμεν, ἵνα δὴ καὶ τὸν τούτοις νόμον μὴ ὑπερβαίνειν δοκῶμεν; Ἀλλ' οὔτε τῷ ἡμετέρῳ σχήματι τοῦτο προσῆκον, οὐθ' ὑμῖν ἴσως ἀποδοχῆς ἄξιον. Ζητήσωμεν / τοιγαροῦν πρὸς τοῖς εἰρημένοις ὅθεν τὸ τοσοῦτον κακὸν καὶ τίς ἡ αἰτία τῆς τοσαύτης ἐγκαταλείψεως. Ῥαθυμίαν «φαίην ἂν ἔγωγε συνελών» καὶ τών καθηκόντων ἀμέλεια• καὶ σκοπεῖτε ὡς οὐκ ἀλόγως• αὕτη γὰρ ἐν μὲν ψυχαῖς ἁμαρτίας, ἐν δὲ σώμασι νόσους, ἐν δὲ πόλεσιν ἁλώσεις καὶ ἀνδραποδισμοὺς ἐμποιεῖν εἴωθεν. Αὕτη καὶ τῆς ἀβουλίας αἰτία παντὸς μᾶλλον ἑτέρου καὶ τοῦ κακῶς βουλεύεσθαι καὶ τοῦ βουλευσαμένου καλῶς, εἰτα μὴ εἰς ἔργον ἀγαγεῖν τἁ βεβουλευμένα" καὶ μὴν ἐπὶ τῶν ἔργων αὐτῶν αὕτη διαφθείρειν αὐτἁ καὶ κολούειν οἰδεν ἢ μὴ συγχωροῦσα πέρας λαβεῖν ἢ πεπερασμένα τοῦ μηδενὸς ἄξια καθιστᾶσαι. Τοιοῦτον δή τι καὶ τὸ ἐκείνης πάθος τῆς πόλεως γέγονεν, ὅπερ ἁμαρτιῶν συνδρομή, δυσβουλίαν τε καὶ ἀμέλειαν προλαβοῦσα, ὧν ἁπάντων ἡ ῥαθυμία πρόξενος. Οὕτως αὐτὴν κατεβάπτισε. Τὸ μὲν οὖν εὐθύνειν τὰ γεγονότα καὶ διερευνᾶσθαι θείων κριμάτων λόγους, ὅπως ὁ Θεὸς τῶν ἑαυτοῦ ἁγίων καὶ ἱερῶν οὐκ ἐφείσατο καὶ τοσοῦτον εὐσεβὲς εἰς δουλείαν παραδέδωκε πλῆθος ἀσεβέσιν ἀνθρώποις καὶ ἁπάντων μοχθηροτάτοις, ὀρθὰ φρονοῦντες ἐῶμεν˙ οὐδὲ γὰρ οἱ προφῆται, τοῖς Ἰουδαίοις παρόντες ὅμοια πάσχουσι, τὸν Θεὸν εὐθύνειν ἐτόλμων, καὶ ταῦτα ὄντες προφῆται.

11. ΤΩ Θεσσαλονίκη μου, πού λίγο πριν άνέτελλες (όπως ό ήλιος) στήν οικουμένη! "Ησουν στις πόλεις όπως τό πρώτο αστέρι της αυγής ανάμεσα στ' άλλα. Βρισκόσουν στο πιο ώραϊο μέρος άπ' όλη τήν Ευρώπη. Στήν ομορφιά, τό μέγεθος, τήν δύναμη και τήν ασφαλή θέση, τον αέρα και τό υγιές κλίμα μόλις επέτρεπε σέ μιά ή δύο πόλεις νά τής αμφισβητούν τά πρωτεία. Γύρωγύρω σάν δορυφόρους είχε ποταμούς, έλη, λιβάδια και άλση. Διέθετε σ' όλα «φυσική καλλονή και νεότητα» και θάλασσα πιο ήρεμη άπό κάθε άλλη. Από αυτά αντλούσε διαρκώς ωφέλεια και σ' εκείνα πού ήταν αναγκαία και στά περιττά. Κι όσον άφορα τούς ανθρώπους της και τήν γέννηση αρίστων και καλυτέρων άπ' δλους, υπερείχε άπό τις άλλες πόλεις. Πού μπορούσε νά βρή κανείς πιο ευσεβείς άπό τούς ανθρώπους της και πιο θερμούς στά θεία; Πού μπορούσε νά βρή κανείς πιο συνετούς και τόσο ικανούς στήν ομιλία, ώστε νά θεωρούνται άφωνοι αυτοί πού θά τούς συναγωνίζονταν; Πού πιο επιμελείς στήν αρετή και στήν φροντίδα τού ελέους; *Ω χώρα τών λόγων, πρυτανείο τών αγαθών (15), πατρίδα άγιων, πηγή θαυμάτων, αγγείο μύρων, κοινό φρούριο τών χριστιανών! Πέρασαν όλα αυτά, διαλύθηκαν, αμαυρώθηκαν εντελώς και σάν όνειρο έφυγαν «και σάν φάντασμα πέταξαν». Σάν σκιά διαλύθηκαν και, σάν νά μήν υπήρξαν, χάθηκαν. ΤΩ ναοί, εκείνοι πού συληθήκατε, ονομαστοί γιά τό μέγεθος και τό κάλλος! ΤΩ θυσιαστήρια πού καταστραφήκατε! ΤΩ μονές ιερές και σεμνεϊα πού ερημώσατε! φοβερή ερημιά πού κατέλαβες τήν πόλη! Ερημιά άπό κάθε αγαθό και πλούσια παρουσία όλων τών αντιθέτων. "Ολα εκείνα κραυγή και βαρβαρική ακαθαρσία και «σπήλαιο ληστών» και «φωλιά δρακόντων» και κατοικητήριο πονηρών δαιμόνων. Ας μή νομίζουμε, αδελφοί, ότι βλέπουμε πλέον μέ τά δύο μάτια, άλλά ότι έχει καταστραφή τό ένα. Μήτε ότι βαδίζουμε μέ τά δύο πόδια, άλλά ότι τό ένα είναι ανάπηρο. "Ολα έγιναν μονά, και στο έξης πρέπει νά κλαϊμε δλο τον χρόνο τήν συμφορά γιά τον τόσο φοβερό ακρωτηριασμό. Αυτό ήταν ή Θεσσαλονίκη, συνεζευγμένη μέ τήν μεγάλη πόλη (τήν Κωνσταντινούπολη), και όταν χωρίστηκε, αυτό τήν έβλαψε. Λοιπόν, ώς έδώ θά σταματήσουμε τον λόγο και, άφοΰ θρηνήσουμε αρκετά, θά φύγουμε, γιά νά μή φανούμε ότι υπερβαίνουμε τον νόμο πού υπάρχει γιά τά πράγματα αυτά; Αυτό όμως ούτε στο δικό μας σχήμα αρμόζει ούτε σέ σας είναι άξιο ίσης αποδοχής. Ας αναζητήσουμε λοιπόν, έκτος άπό έκεϊνα πού είπαμε, άπό πού προήλθε αυτό τό μεγάλο κακό και ποιά υπήρξε ή αιτία της τόσο μεγάλης εγκαταλείψεως. Η ραθυμία, «θά έλεγα συνοπτικά», και ή αμέλεια τών καθηκόντων, και προσέχετε πώς (αυτό συμβαίνει) όχι χωρίς λόγο (16). Επειδή αυτή συνηθίζει νά κατασκευάζη μέσα στις ψυχές τις αμαρτίες, στά σώματα τις αρρώστιες, στά έθνη τούς πολέμους, στις πολιτείες τις επαναστάσεις, στις πόλεις τις αλώσεις και τούς εξανδραποδισμούς. Αυτή είναι και της αβουλίας αιτία περισσότερο άπό κάθε άλλο και της κακής σκέψεως, όπως επίσης και της καλής πού δέν γίνεται έργο άπό αυτόν πού τήν σκέφτηκε. Αυτή γνωρίζει νά καταστρέφη τά έργα πού προήλθαν άπό τήν σκέψη και νά τά κολοβώνη είτε μή επιτρέποντας νά ολοκληρωθούν είτε εκμηδενίζοντας αυτά πού έπερατώθησαν. Αυτού τοΰ είδους ήταν και τό πάθημα της πόλεως εκείνης πού δημιούργησαν οί πολλές αμαρτίες και ή κακή βούληση και ή αμέλεια πού προηγήθηκαν. Τών ανωτέρω πρόξενος υπήρξε ή ραθυμία. Αύτη τήν ώδήγησε (τήν πόλη) έτσι στον βυθό. Τό νά αποδίδουμε ευθύνη στά γεγονότα και νά ερευνούμε προσεκτικά τούς λόγους τών θείων κριμάτων, γιατί ό Θεός δέν έσωσε τά δικά του άγια και ιερά και παρέδωσε στήν δουλεία ένα τόσο μεγάλο πλήθος ευσεβών, και μάλιστα σέ ανθρώπους άσεβεϊς και χειρότερους άπό όλους, όλα αυτά άς τά αφήσουμε, έάν σκεπτώμαστε σωστά. Γιατί ούτε οί προφήτες, πού ήταν παρόντες όταν οί Ιουδαίοι πάθαιναν όμοιες συμφορές, τολμούσαν νά ρίξουν τήν ευθύνη στον Θεό, άν και προφήτες.

15. Ο Βρυέννιος χαρακτηρίζει τήν βασιλεύουσα ώς «τό τών αγαθών πρυτανεϊον» (Τωμαδάκης, σ. 243).

16. Γιά ραθυμία όμιλεϊ και ό άγιος Συμεών, εξαιτίας της οποίας έχάθησαν γιά τους χριστιανούς μεγάλες πόλεις όπως ή Αλεξάνδρεια και ή Αντιόχεια (Β3ίίοιίΓ, 11,4).

Σελ.   1   2  3   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14
"Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ", ΟΡΘΟΔΟΞΟN ΚΕΝΤΡΟN ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ", ΜΑΡΚΟΥ ΕΥΓΕΝΙΚΟΥ 1, 600 66, ΜΕΘΩΝΗ ΠΙΕΡΙΑΣ. copyright 2010